Tóm tắt nội dung: Đề thi minh họa chọn học sinh giỏi cấp tỉnh THPT môn Sinh học của Sở Giáo dục và Đào tạo Quảng Ninh (Thời gian làm bài: 180 phút). Đề thi bao quát các chuyên đề Sinh học nâng cao bao gồm: Sinh học tế bào, Chuyển hóa vật chất và năng lượng ở thực vật - động vật, Di truyền học mendel và đột biến nhiễm sắc thể.
PHẦN I: TRẮC NGHIỆM (6,0 điểm)
Từ câu 1 đến câu 18, mỗi câu thí sinh chỉ chọn 1 phương án. Từ câu 19 đến câu 24, thí sinh chỉ ghi đáp án.
Câu 1: Một tế bào nhân tạo có màng bán thấm và chứa dung dịch lỏng (\(0,03\text{M}\) saccharose; \(0,02\text{M}\) glucose) được ngâm vào cốc chứa loại dung dịch (\(0,01\text{M}\) saccharose; \(0,01\text{M}\) glucose; \(0,01\text{M}\) fructose). Màng bán thấm chỉ cho nước và đường đơn đi qua nhưng không cho đường đôi đi qua. Phát biểu nào sau đây là sai về chiều vận chuyển các chất?
A. Glucose đi từ trong tế bào ra ngoài.
B. Fructose đi từ ngoài vào trong tế bào.
C. Nước đi từ ngoài vào trong tế bào.
D. Saccharose đi từ ngoài vào trong tế bào.
Câu 2: Nhân của tế bào nhân thực không có đặc điểm
A. bao bọc bởi lớp màng kép.
B. chứa chất nhiễm sắc gồm DNA liên kết với protein.
C. có nhiều lỗ nhỏ để trao đổi chất với ngoài nhân.
D. chứa nhiều phân tử DNA dạng vòng.
Câu 3: Khi nói về hô hấp ở thực vật, điều nào sau đây là đúng?
A. Phần năng lượng hô hấp tạo ra ở dạng nhiệt là cần thiết để sử dụng cho nhiều hoạt động sống của cây.
B. Ti thể là bào quan thực hiện quá trình phân giải kị khí.
C. Hô hấp sáng là quá trình hấp thụ \(\text{CO}_2\) và giải phóng \(\text{O}_2\) ngoài ánh sáng.
D. Giai đoạn chuỗi truyền electron trong hô hấp hiếu khí là tạo ra nhiều năng lượng nhất.
Câu 4: Hình 1 là sơ đồ về mối quan hệ giữa hai pha của quá trình quang hợp ở thực vật.
Khi nói về sơ đồ trên, kết luận nào sau đây là đúng?
A. Chất B là \(\text{CO}_2\).
B. Chất C là \(\text{O}_2\).
C. Chất A là \(\text{H}_2\text{O}\).
D. Pha 1 xảy ra ở chất nền lục lạp.
Câu 5: Một bệnh nhân bị bệnh tim được lắp máy trợ tim có chức năng phát xung điện cho tim. Máy trợ tim này có chức năng tương tự cấu trúc nào trong hệ dẫn truyền tim?
A. Bó His.
B. Nút xoang nhĩ.
C. Mạng Purkinje.
D. Nút nhĩ thất.
Câu 6: Khi nói về sự tiêu hóa thức ăn trong các bộ phận của ống tiêu hóa ở người, phát biểu nào sau đây là sai?
A. Ở ruột già có tiêu hóa hóa học và tiêu hóa cơ học.
B. Tiêu hóa hóa học ở ruột non quan trọng hơn dạ dày.
C. Ở miệng có enzyme amylase phân giải tinh bột.
D. Ở dạ dày có enzyme pepsin.
Câu 7: Đậu Hà Lan có bộ nhiễm sắc thể lưỡng bội \(2n = 24\). Một thể đột biến, trong đó ở cặp nhiễm sắc thể số 1 có một chiếc bị mất đoạn, một chiếc của cặp nhiễm sắc thể số 3 bị đảo một đoạn. Hai nhiễm sắc thể còn lại của hai cặp này và các cặp nhiễm sắc thể khác có cấu trúc bình thường. Khi giảm phân nếu các nhiễm sắc thể phân li bình thường, các giao tử tạo ra đều có sức sống ngang nhau thì trong số các loại giao tử được tạo ra, tỉ lệ giao tử không mang nhiễm sắc thể đột biến có tỉ lệ
A. \(12,5\%\).
B. \(50\%\).
C. \(25\%\).
D. \(75\%\).
Câu 8: Người ta tiến hành phân tích rất cẩn thận một mẫu bệnh phẩm tế bào từ một người bệnh có triệu chứng sốt cao, tiêu chảy khi nhập viện. Qua phân tích bằng máy người ta thu được hai mẫu DNA (kí hiệu A và B) từ tế bào vùng miệng của bệnh nhân có thành phần như sau:
| DNA | %A | %C | %G | %U | %T |
|---|---|---|---|---|---|
| A | 17 | 28 | 32 | 0 | 23 |
| B | 27 | 23 | 23 | 0 | 27 |
Biết rằng, các thao tác tiến hành không làm thay đổi thành phần và phần trăm các nucleotide ở các phân tử DNA thu được. Những phát biểu nào sau đây đúng?
(1) Bệnh nhân có thể đã bị nhiễm một loại vi khuẩn.
(2) Bệnh nhân đã bị nhiễm một loại virus.
(3) Tác nhân gây bệnh này sống kí sinh bắt buộc trong tế bào nên rất khó tiêu diệt bằng kháng sinh.
(4) Mẫu DNA B là của tác nhân gây bệnh.
A. (1) và (3).
B. (2) và (3).
C. (1) và (4).
D. (2) và (4).
Câu 9: Trong tự nhiên, sự di truyền của nhiều tính trạng không thể giải thích bằng các quy luật của Mendel. Sự di truyền các tính trạng này được giải thích bằng các hiện tượng di truyền mở rộng học thuyết Mendel như các Hình 2.a; 2.b; 2.c; 2.d.
Quan sát thông tin của 4 hình trên và cho biết nhận định nào dưới đây là sai?
A. Hình 2.a mô tả về hiện tượng trội không hoàn toàn.
B. Hình 2.b mô tả hiện tượng đồng trội và gene đa allele.
C. Hình 2.c mô tả hiện tượng tương tác giữa các gene không allele.
D. Hình 2.d mô tả hiện tượng tương tác giữa các gene allele.
Câu 10: Ở đậu Hà Lan, allele \(A\) quy định cây thân cao trội hoàn toàn so với allele \(a\) quy định cây thân thấp; allele \(B\) quy định cây hoa đỏ trội hoàn toàn so với allele \(b\) quy định cây hoa trắng. Theo lí thuyết, phép lai nào sau đây tạo ra đời con có cây thân thấp, hoa trắng chiếm tỉ lệ \(12,5\%\)?
A. \(AaBb \times AaBb\).
B. \(Aabb \times aaBb\).
C. \(AABb \times AaBb\).
D. \(AaBb \times Aabb\).