Tóm tắt nội dung: Tài liệu trích xuất trang đầu tiên của Đề thi chọn học sinh giỏi THCS cấp tỉnh môn Hóa học năm học 2025 - 2026 do Sở Giáo dục và Đào tạo Cà Mau tổ chức. Nội dung bao gồm các câu hỏi tự luận thuộc phần điều chế khí \(\text{SO}_2\), cấu tạo hạt nguyên tử - công thức phân tử \(\text{R}_2\text{X}\), bài toán nhận biết dung dịch bằng phenolphthalein và thí nghiệm thực tế xử lý nước cứng.
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO CÀ MAU - KỲ THI HSG CẤP TỈNH THCS 2025 - 2026
Môn thi: Hóa học | Thời gian làm bài: 150 phút (không kể thời gian giao đề)
Cho khối lượng nguyên tử: H = 1; C = 12; N = 14; O = 16; Na = 23; Mg = 24; Al = 27; P = 31; S = 32; Cl = 35,5; K = 39; Fe = 56; Mn = 55; Cu = 64; Zn = 65; Br = 80; Ag = 108; Ba = 137.
Bài 1. (4,0 điểm)
1. (2,0 điểm). Hình vẽ minh họa mô tả quá trình điều chế khí \(\text{SO}_2\) trong phòng thí nghiệm (gồm bình cầu chứa chất rắn A, phễu nhỏ giọt chứa dung dịch B, bình thu khí \(\text{SO}_2\) có nút đậy bông tẩm dung dịch C):
a) Viết 2 phương trình phản ứng hóa học minh họa tương ứng với các hóa chất A và B.
b) Dung dịch C là dung dịch gì? Nêu vai trò của bông tẩm dung dịch C; viết phương trình hóa học minh họa.
c) Làm thế nào để biết bình đã đầy khí \(\text{SO}_2\)?
d) Dẫn khí \(\text{SO}_2\) vào dung dịch bromine. Nêu hiện tượng quan sát được và viết phương trình hóa học của phản ứng đã xảy ra.
2. (2,0 điểm). Hợp chất A có công thức \(\text{R}_2\text{X}\), trong đó R chiếm 74,19% về khối lượng. Trong hạt nhân của nguyên tử R có số hạt không mang điện nhiều hơn số hạt mang điện là 1 hạt. Trong hạt nhân của nguyên tử X có số hạt mang điện bằng số hạt không mang điện. Tổng số proton trong phân tử \(\text{R}_2\text{X}\) là 30. Xác định công thức phân tử của \(\text{R}_2\text{X}\) và xác định vị trí của R và X trong bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học.
Bài 2. (6,0 điểm)
1. (2,0 điểm). Chỉ dùng thêm dung dịch phenolphthalein (với các điều kiện dụng cụ thí nghiệm có đủ), hãy trình bày phương pháp hóa học nhận biết các dung dịch không màu đựng riêng biệt trong các lọ mất nhãn sau: \(\text{MgSO}_4\), \(\text{NaNO}_3\), \(\text{KOH}\), \(\text{BaCl}_2\), \(\text{Na}_2\text{SO}_4\). Viết các phương trình hóa học của phản ứng đã xảy ra (nếu có).
2. (2,0 điểm). Cà Mau là tỉnh có vùng đất nhiễm mặn. Nguồn nước được sử dụng trong đời sống sinh hoạt ở Cà Mau thường chứa nhiều các muối của calcium và magnesium (gọi là nước cứng). Bạn An lấy một mẫu nước cứng có chứa nhiều muối \(\text{Ca(HCO}_3)_2\) và tiến hành các thí nghiệm sau:
Thí nghiệm 1: Đun sôi.
Thí nghiệm 2: Cho tác dụng với dung dịch \(\text{Ca(OH)}_2\).
Thí nghiệm 3: Cho tác dụng với dung dịch acid HCl.
a) Viết các phương trình phản ứng hóa học xảy ra trong các thí nghiệm trên.