Tài liệu trình bày đề thi học sinh giỏi THPT cấp tỉnh môn Ngữ Văn năm học 2026 - 2027 do Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Cà Mau tổ chức. Dưới đây là nội dung chi tiết trang 1 bao gồm ngữ liệu thơ thuộc phần Nghị luận xã hội. I. THÔNG TIN CHUNG SỞ GIÁO D…
Xem thêm »
Hướng dẫn chấm thi HSG cấp Thành phố môn Ngữ Văn 12 Sở GD&ĐT Đà Nẵng 2025 - 2026
Tài liệu tổng hợp đáp án và hướng dẫn chấm thi học sinh giỏi môn Ngữ văn lớp 12 cấp thành phố Đà Nẵng năm học 2025 - 2026, cung cấp đầy đủ các tiêu chuẩn đánh giá về kĩ năng và định hướng nội dung bài làm nghị luận xã hội.
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG
KÌ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI CẤP THÀNH PHỐ NĂM HỌC 2025 - 2026
HƯỚNG DẪN CHẤM MÔN NGỮ VĂN 12
Câu 1 (4,0 điểm)
1. Yêu cầu về kĩ năng
- Đảm bảo yêu cầu về bố cục và dung lượng của một bài văn nghị luận xã hội.
- Đảm bảo chuẩn chính tả, từ vựng, ngữ pháp; diễn đạt trong sáng, có cảm xúc.
- Lựa chọn các thao tác lập luận phù hợp, kết hợp lí lẽ chặt chẽ và bằng chứng tiêu biểu để bày tỏ quan điểm riêng một cách thuyết phục, sâu sắc.
- Khuyến khích những bài viết sáng tạo.
2. Yêu cầu về nội dung
Thí sinh có thể triển khai bài làm theo nhiều cách khác nhau nhưng cần đảm bảo một số luận điểm cơ bản để thể hiện suy nghĩ của bản thân về vấn đề nghị luận. Thí sinh cần lựa chọn và phân tích một số bằng chứng tiêu biểu để làm sáng tỏ các luận điểm. Sau đây là gợi ý:
a) Giải thích
- Ý nghĩa của câu chuyện: Trước mỗi sự việc trong cuộc sống, con người sẽ có cách ứng xử khác nhau tùy thuộc vào nhận thức và quan điểm cá nhân.
- Cách ứng xử dựa vào nhận thức, quan điểm cá nhân: Là cách thể hiện thái độ, hành động, lời nói của mỗi người dựa vào hiểu biết và cách nhìn, cách nghĩ của bản thân về một vấn đề trong cuộc sống.
- Vấn đề nghị luận: Trong cuộc sống, cách ứng xử của con người thường dựa vào vốn hiểu biết và góc nhìn riêng của bản thân.
b) Bàn luận
- Dưới tác động của xã hội, gia đình và trải nghiệm cá nhân, mỗi người sẽ có nhận thức và quan điểm riêng. Đồng thời, với tư cách là những chủ thể độc lập và có ý thức, con người không chỉ tiếp nhận mà còn chủ động phản ứng với thực tế, dẫn đến những hành vi ứng xử đa dạng, thậm chí đối lập nhau.
- Việc ứng xử dựa vào nhận thức, quan điểm cá nhân thể hiện nhân cách, phẩm chất, bản sắc riêng; góp phần tạo nên một đời sống xã hội đa dạng, phong phú;... Tuy nhiên, điều đó có thể khiến con người mắc phải những sai lầm như: thiếu sự thấu hiểu, bao dung, có cái nhìn phiến diện trước những vấn đề đa chiều, từ đó làm xuất hiện những xung đột không đáng có giữa các cá thể trong cộng đồng.
Xem và tải tài liệu đầy đủ
Tài liệu tổng hợp đáp án và hướng dẫn chấm thi học sinh giỏi môn Ngữ văn lớp 12 cấp thành phố Đà Nẵng năm học 2025 - 2026, cung cấp đầy đủ các tiêu chuẩn đánh giá về kĩ năng và định hướng nội dung bài làm nghị luận xã hội. SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THÀ…
Xem thêm »
Đề thi học sinh giỏi môn Ngữ văn 12 cấp thành phố Đà Nẵng năm 2025 - 2026
Nội dung đề thi chọn học sinh giỏi THPT cấp thành phố môn Ngữ văn 12 Sở GD&ĐT Đà Nẵng năm học 2025 - 2026 bao gồm phần Nghị luận xã hội về cách ứng xử trong cuộc sống và phần Nghị luận văn học phân tích trích đoạn truyện ngắn Dòng nhớ của tác giả Nguyễn Ngọc Tư.
KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI CẤP THÀNH PHỐ NĂM HỌC 2025 – 2026
Môn thi: NGỮ VĂN 12
Thời gian làm bài: 150 phút (không kể thời gian giao đề)
Ngày thi: 24/3/2026
Câu 1 (4,0 điểm)
Một người đàn ông đói ăn cả tuần liền chạy vào một tiệm bánh ăn cắp vài chiếc bánh mì. Một người nọ hiểu rằng “Nhật Bản là một quốc gia pháp trị, việc ăn cắp là không thể chấp nhận”, nên đã chạy theo bắt người ăn cắp rồi nộp cho cảnh sát. Tuy nhiên, một người khác chứng kiến người đàn ông đi ăn cắp cái bánh mì vì đói ăn thì cảm thán: “Đúng là anh ta ăn cắp bánh mì thật, nhưng vì đói quá. Nếu giờ mà không ăn cắp thì chết chắc. Trong trường hợp này, sinh mạng con người quan trọng hơn luật pháp.” Quan điểm như vậy nên người này đi qua, vờ như không thấy gì.
(Dẫn theo nhà báo Phan Đăng, 39 câu hỏi cho người trẻ, NXB Kim Đồng, 2024, tr. 47)
Từ câu chuyện trên và trải nghiệm của bản thân, hãy viết một bài văn trình bày suy nghĩ của anh/chị về cách ứng xử dựa vào nhận thức, quan điểm cá nhân khi đối diện với những vấn đề trong cuộc sống.
Câu 2 (6,0 điểm)
Cách nhận thức và phản ánh hiện thực đời sống thể hiện tấm lòng của người nghệ sĩ dành cho con người và cuộc đời.
Anh/Chị hãy viết bài văn phân tích văn bản Dòng nhớ (Nguyễn Ngọc Tư) để thấy được điều đó.
Dòng nhớ
(Lược đoạn đầu: Ngày trước, ba tôi có yêu một người đàn bà tên là Hai Giang, đã qua một đời chồng. Vì bà nội ngăn cản nên ba tôi dắt người đàn bà bỏ xứ ra đi, sống kiếp thương hồ nghèo khổ. Khi đứa con nhỏ của hai người rơi xuống sông chết đuối, tận cùng đau khổ, ba tôi bỏ về nhà. Rồi nội tôi cưới má tôi cho ba, nhưng tâm trí ông vẫn hướng về dòng sông - nơi có chiếc ghe của người đàn bà ấy thỉnh thoảng vẫn neo ở bến sông trước nhà.)
Khi nội tôi vừa khuất, má quyết định gặp đối thủ một lần, chỉ định nhìn vậy thôi, chưa biết làm gì mà cũng không biết làm gì người ta, nhưng chắc chắn phải biểu người ta buông tha ba tôi ra, còn gì nữa đâu mà neo ghe trước nhà ngó mong hoài.
Chờ đợi, rình rập hụp hửi mấy lần, chiếc ghe nhỏ với ngọn đèn đo đỏ lại về đậu trước bến nhà tôi, như mong đợi của má. Bữa đó, má nói với ba tôi chèo xuồng về chơi bên ngoại một đêm. Gà gáy chập đầu, bà trở lại, trên xuồng chất đầy mấy thứ rau đồng, bà giả đò làm người đi chợ sớm.
Ngang qua, má tôi tấp xuồng lại kế bên chiếc ghe, than:
- Tính đi chợ cho sớm mà gió quá, chèo không lên, bậy thiệt.
Má tôi tin rằng, người đàn bà kia, cũng như ba tôi, những đêm như vầy không bao giờ ngủ. Mà thật, dì đang chong đèn ngồi thêu áo gối, nghe tiếng má tôi, dì quay lại, dường như sững sờ, bất ngờ một chút, dì cười:
- Dà, đêm nay nhiều gió thiệt - Dì vẹt mớ quần áo ngổn ngang trên cái sạp tre - Chị vô mui ngồi cho ấm, chờ bớt gió rồi đi, ngồi ngoài đó cảm sương chết.
Má tôi không từ chối, bà buộc dây xuồng lại, bước qua ghe. Bà cao người nên ngồi trong cái mui lợp bằng lá chầm đóp phải khom một chút. Họ ngồi đâu mặt với nhau. Má tôi thấy lòng mình bình lặng lạ lùng, hồi ngồi dựng cái cảnh gặp mặt nầy, cứ tưởng là phải làm một cái gì ghê gớm lắm. Có thể vì người đàn bà của ba tôi hiện lên rất hiền, dì mặc chiếc áo cộc tay màu cau khô ở trong, khoác thêm chiếc áo bà ba ở ngoài, mỏng te, nhiều mụn vá. Tóc đã bạc nhiều, lơ thơ vài cọng rủ xuống mặt. Sương gió đã làm cho khuôn mặt dì đen sạm, nhăn nheo. Má tôi nghĩ thầm trong bụng, “xấu hơn mình nhiều”. Má tôi sợ cứ nhìn chằm chằm người ta hoài cũng không phải nên má ngó lơ chỗ khác. Đồ vật trên ghe món nào cũng nhỏ nhắn, tuềnh toàng. Ngay sau lưng chỗ má tôi ngồi, bỏ khoang tát nước có một cây ớt hiểm, một cây sống đời đang trổ bông trồng chung trên miệng cái khạp bể. Dì lúi húi dẹp miếng vải đang thêu dở, vói lấy bình thuỷ, châm nước vô cái bình trà sứt vòi, ho khúc khắc. Má tôi chép miệng, “Cha, có trà uống thì còn gì bằng, mà, chị bịnh hả, mấy lá sống đời nầy ngậm với muối cũng đỡ ho lắm”. Dì ngước lên cười, “Dà, lúc nầy trở gió, cũng nhờ nó…”. Má tôi hỏi:
- Chị đi ghe một mình à, một mình cũng được sao?
- Dà, cũng được, chị.
- Ủa, chồng chị đâu?
Xem và tải tài liệu đầy đủ
Nội dung đề thi chọn học sinh giỏi THPT cấp thành phố môn Ngữ văn 12 Sở GD&ĐT Đà Nẵng năm học 2025 - 2026 bao gồm phần Nghị luận xã hội về cách ứng xử trong cuộc sống và phần Nghị luận văn học phân tích trích đoạn truyện ngắn Dòng nhớ của tác gi…
Xem thêm »
Đáp án Hướng dẫn chấm đề thi Học sinh giỏi Ngữ Văn 12 tỉnh Phú Thọ 2025-2026
Tóm tắt nội dung: Hướng dẫn chấm thi Học sinh giỏi cấp tỉnh môn Ngữ văn lớp 12 tỉnh Phú Thọ năm học 2025-2026. Tài liệu bao gồm thang điểm và biểu điểm chi tiết cho Phần I Đọc hiểu (4,0 điểm) về bài thơ "Người đàn bà ngồi đan" và Phần II Làm văn (16,0 điểm) gồm viết đoạn văn nghị luận xã hội về sự nhẫn nại lặng thầm và bài văn nghị luận văn học về đặc trưng âm điệu trong thơ.
PHẦN I. ĐỌC HIỂU (4,0 ĐIỂM)
Câu 1 (1,0 điểm):
- Thể thơ: Tự do. (0,5 điểm)
- Dấu hiệu nhận biết: Số tiếng trong các dòng thơ không bằng nhau; Số dòng trong các khổ thơ không bằng nhau; Niêm, luật không gò bó; Nhịp thơ linh hoạt. (0,5 điểm)
Câu 2 (1,5 điểm):
- Biện pháp tu từ so sánh: Cuộn len với quả cầu xanh. (0,5 điểm)
- Tác dụng: Gợi cảm giác thời gian trôi chậm rãi, lặng lẽ, phù hợp với không gian giữa chiều lạnh; làm nổi bật nhịp sống âm thầm, bền bỉ và cảm xúc bình yên trong tâm hồn người đàn bà ngồi đan. Qua đó, tác giả thể hiện sự đồng cảm, thấu hiểu với nỗi niềm của chị. (0,5 điểm) Tạo nên cách diễn đạt sinh động, giàu hình ảnh, giàu sức biểu cảm, góp phần tạo nên giọng thơ trầm lắng, suy tư. (0,5 điểm)
Câu 3 (1,5 điểm):
- Mạch cảm xúc của văn bản: Khơi nguồn từ hình ảnh một người đàn bà ngồi đan trong chiều lạnh → Suy tư về những nỗi niềm giấu kín của chị → Lắng lại ở niềm tin vào sự bình yên trong tâm hồn. (0,75 điểm)
- Nhận xét: Mạch cảm xúc vận động chậm rãi, tự nhiên, nghiêng về chiều sâu nội tâm. (0,75 điểm)
Câu 4 (2,0 điểm):
- Điểm tương đồng: Hình ảnh người đàn bà trong hai ngữ liệu đều hiện ra với trạng thái suy tư, chất chứa nỗi niềm riêng, hé mở vẻ đẹp tâm hồn. Cả hai nhà thơ đều dành tình cảm yêu thương, trân trọng đối với họ. (1,0 điểm)
- Điểm khác biệt: Ngữ liệu 1 khắc họa hình ảnh người đàn bà gắn với tâm trạng phức tạp, nâng niu từng khoảnh khắc đời thường, hướng đến sự bình yên trong tâm hồn. Ngữ liệu 2 khắc họa hình ảnh người mẹ hi sinh âm thầm vì con, chấp nhận nỗi đau đớn để bảo vệ sự bình yên cho con, khích lệ con đến với cuộc đời rộng lớn. (1,0 điểm)
PHẦN II. LÀM VĂN (16,0 ĐIỂM)
Câu 1 (4,0 điểm): Từ ngữ liệu Đọc hiểu, hãy viết đoạn văn (khoảng 300 chữ) về chủ đề: Sự nhẫn nại lặng thầm trong cuộc sống hiện đại.
- a. Yêu cầu về hình thức, dung lượng: Đúng hình thức đoạn văn, dung lượng khoảng 300 chữ. (0,25 điểm)
- b. Xác định đúng vấn đề nghị luận: Sự nhẫn nại lặng thầm trong cuộc sống hiện đại. (0,5 điểm)
- c. Đề xuất hệ thống ý:
- Giải thích: Sự nhẫn nại lặng thầm là khả năng kiên trì, bền bỉ và giữ vững niềm tin trước khó khăn mà không phô trương hay đòi hỏi sự ghi nhận. (0,5 điểm)
- Bàn luận: Giúp con người có bản lĩnh đứng vững trước áp lực của cuộc sống hiện đại; giúp con người âm thầm hoàn thiện, phát triển bản thân, theo đuổi những giá trị bền vững, có những đóng góp tích cực cho cộng đồng. (1,5 điểm)
- Mở rộng, bài học: Nhẫn nại không đồng nghĩa với cam chịu hay im lặng trước bất công; cần rèn luyện thái độ sống bền bỉ, tỉnh táo và nhân văn. (0,5 điểm)
- d. Diễn đạt: Đảm bảo chuẩn chính tả, dùng từ, ngữ pháp tiếng Việt, liên kết câu trong đoạn văn. (0,25 điểm)
- e. Sáng tạo: Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; có cách diễn đạt mới mẻ. (0,5 điểm)
Câu 2 (12,0 điểm): Bàn về thơ, nhà phê bình Chu Văn Sơn cho rằng: "Cái hồn của thơ không phải là chữ, mà là cái vầng sáng tỏ mờ bao quanh mỗi chữ. Nó là tinh chất của sự sống thi sĩ đã trút vào và làm tràn đầy mỗi chữ […] Xem thế, âm vang của lời thơ, âm điệu của tiếng thơ là dạng thức hết sức vi diệu của điệu hồn trong thơ. Đọc thơ, cảm được âm điệu, xem như đã nhập được vào cái hồn của thơ." (Trích Thơ, điệu hồn và cấu trúc, NXB Hội Nhà Văn, 2023, tr.10). Bằng việc phân tích văn bản Người đàn bà ngồi đan của Ý Nhi và trải nghiệm đọc của bản thân, anh/chị hãy bình luận ý kiến trên.
- a. Yêu cầu kiểu bài: Nghị luận văn học. (0,25 điểm)
- b. Vấn đề nghị luận: Đặc trưng của thơ. (0,5 điểm)
- c. Đề xuất hệ thống ý:
- c1. Giải thích ý kiến: Khái quát về thơ; Giải thích "cái hồn của thơ", "vầng sáng tỏ mờ", "âm vang/âm điệu của tiếng thơ" → Nhận định đề cập đến bản chất của thơ là tiếng nói tình cảm và âm điệu có vai trò quan trọng biểu đạt tình cảm ấy. (1,0 điểm)
- c2. Bàn luận lý luận: Lý giải vì sao cái hồn của thơ là vầng sáng bao quanh chữ và âm điệu là dạng thức vi diệu của điệu hồn. (1,25 điểm)
- c3. Phân tích, chứng minh: Qua bài thơ Người đàn bà ngồi đan (Ý Nhi) và trải nghiệm đọc: Khái quát tác giả, tác phẩm; Phân tích cái hồn của thơ (nỗi buồn thầm lặng, nghịch lý nội tâm, hướng tới bình yên) và âm điệu thơ (thể thơ tự do, nhịp chậm, điệp ngữ/cấu trúc, ngôn ngữ giản dị). Kết hợp vận dụng trải nghiệm đọc bản thân. (4,25 điểm)
- c4. Mở rộng, nâng cao: Khẳng định tính đúng đắn của ý kiến, rút ra bài học cho người sáng tác và người tiếp nhận văn học. (2,0 điểm)
- d. Diễn đạt: Đảm bảo chuẩn chính tả, dùng từ, ngữ pháp tiếng Việt, liên kết văn bản. (0,5 điểm)
- e. Sáng tạo: Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; có cách diễn đạt mới mẻ. (0,5 điểm)
* Lưu ý khi chấm bài: Giám khảo nắm vững yêu cầu chấm để đánh giá tổng quát bài làm, tránh đếm ý cho điểm máy móc; khuyến khích bài viết sáng tạo, lập luận thuyết phục.
Tải về file word đầy đủ
Tóm tắt nội dung: Hướng dẫn chấm thi Học sinh giỏi cấp tỉnh môn Ngữ văn lớp 12 tỉnh Phú Thọ năm học 2025-2026. Tài liệu bao gồm thang điểm và biểu điểm chi tiết cho Phần I Đọc hiểu (4,0 điểm) về bài thơ "Người đàn bà ngồi đan" và Phần II …
Xem thêm »
Đề thi chọn học sinh giỏi cấp tỉnh môn Ngữ Văn lớp 12 tỉnh Phú Thọ năm 2025 - 2026
Tài liệu cung cấp nội dung đề thi học sinh giỏi THPT cấp tỉnh môn Ngữ văn năm học 2025-2026 của Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Phú Thọ. Đề thi cấu trúc gồm 2 phần: Đọc hiểu văn bản thơ "Người đàn bà ngồi đan" của nhà thơ Ý Nhi và phần Viết bàn về tính nhẫn nại lặng thầm cùng điệu hồn trong thơ ca.
I. ĐỌC HIỂU (6,0 điểm)
Đọc văn bản:
NGƯỜI ĐÀN BÀ NGỒI ĐAN
Giữa chiều lạnh
Một người đàn bà ngồi đan bên cửa sổ
Vẻ vừa nhẫn nại vừa vội vã
Nhẫn nại như thể đó là việc phải làm suốt đời
Vội vã như thể đó là lần sau chót
Không thở dài
không mỉm cười
Chị đang giữ kín đau thương
Hay là hạnh phúc
Lòng chị đang tràn đầy niềm tin
Hay là ngờ vực
Không một lần nào chị ngẩng nhìn lên
Chị đang qua những phút giây trước lần gặp mặt
Hay sau buổi chia ly
Trong mũi đan kia ẩn giấu niềm hân hoan hay nỗi lo âu
Trong đôi mắt kia là chán chường hay hy vọng
Giữa chiều lạnh
Một người đàn bà ngồi đan bên cửa sổ
Dưới chân chị
Cuộn len như quả cầu xanh
Đang lăn những vòng chậm rãi
1-1984
(Ý Nhi, https://www.thivien.net)
Thực hiện các yêu cầu:
Câu 1. Chỉ ra 02 dấu hiệu nhận biết thể thơ của văn bản trên.
Câu 2. Phân tích hiệu quả của biện pháp tu từ so sánh trong những dòng thơ sau:
Giữa chiều lạnh
Một người đàn bà ngồi đan bên cửa sổ
Dưới chân chị
Cuộn len như quả cầu xanh
Đang lăn những vòng chậm rãi
Câu 3. Nhận xét mạch cảm xúc của văn bản.
Câu 4. Hình ảnh người đàn bà trong hai ngữ liệu sau đây có sự tương đồng và khác biệt nào về ý nghĩa?
Ngữ liệu 1:
Giữa chiều lạnh
Một người đàn bà ngồi đan bên cửa sổ
Vẻ vừa nhẫn nại vừa vội vã
Nhẫn nại như thể đó là việc phải làm suốt đời
Vội vã như thể đó là lần sau chót
(Ý Nhi, Người đàn bà ngồi đan, https://www.thivien.net)
Ngữ liệu 2:
Người mẹ vật vã đau để kéo dài giây phút bình yên cho con
Nhưng con ơi trái đất thì tròn
Mặt đất rộng sông ngòi và cây cỏ
Hãy dũng cảm bước ra từ lòng mẹ đến thiên nhiên
(Bình Nguyên Trang, Bài ca về người đàn bà, https://www.thivien.net)
II. VIẾT (14,0 điểm)
Câu 1. (4,0 điểm)
Từ ngữ liệu Đọc hiểu, hãy viết đoạn văn nghị luận xã hội (khoảng 300 chữ) về chủ đề: Sự nhẫn nại lặng thầm trong cuộc sống hiện đại.
Câu 2. (10,0 điểm)
Bàn về thơ, nhà phê bình Chu Văn Sơn cho rằng:
Cái hồn của thơ không phải là chữ, mà là cái vầng sáng tỏ mờ bao quanh mỗi chữ. Nó là tinh chất của sự sống thi sĩ đã trút vào và làm tràn đầy mỗi chữ. […] Xem thế, âm vang của lời thơ, âm điệu của tiếng thơ là dạng thức hết sức vi diệu của điệu hồn trong thơ. Đọc thơ, cảm được âm điệu, xem như đã nhập được vào cái hồn của thơ.
(Trích Thơ, điệu hồn và cấu trúc, NXB Hội Nhà Văn, 2023, tr.10)
Bằng việc phân tích văn bản Người đàn bà ngồi đan của Ý Nhi và trải nghiệm đọc của bản thân, anh/chị hãy bình luận ý kiến trên.
Tải file đầy đủ (word)
Tài liệu cung cấp nội dung đề thi học sinh giỏi THPT cấp tỉnh môn Ngữ văn năm học 2025-2026 của Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Phú Thọ. Đề thi cấu trúc gồm 2 phần: Đọc hiểu văn bản thơ "Người đàn bà ngồi đan" của nhà thơ Ý Nhi và phần Viết bà…
Xem thêm »