I. HƯỚNG DẪN CHUNG
1. Giám khảo chấm đúng theo hướng dẫn của Sở Giáo dục và Đào tạo.
2. Nếu thí sinh có cách trả lời khác đáp án nhưng đúng thì giám khảo vẫn chấm điểm theo biểu điểm của Hướng dẫn chấm thi.
3. Giám khảo không quy tròn điểm thành phần của từng câu, điểm của bài thi.
II. ĐÁP ÁN, BIỂU ĐIỂM
a) Anh/Chị hãy cho biết vì sao có sự chênh lệch thời gian ở hai hòn đảo?
b) Nguồn cung cấp nước sông có ảnh hưởng như thế nào đến chế độ nước sông? Phân tích tác động của biến đổi khí hậu đến tài nguyên nước ngọt trên Trái Đất.
a) Nguyên nhân chênh lệch thời gian ở hai hòn đảo (1,0 điểm):
- Sự chênh lệch thời gian ở hai hòn đảo này là do hai hòn đảo nằm ở hai bên đường chuyển ngày quốc tế. (0,25đ)
- Do Trái Đất hình cầu và tự quay quanh trục theo chiều từ Tây sang Đông nên khu vực giờ số 0 đối diện với khu vực giờ số 12, sẽ có hai ngày lịch khác nhau. Do đó, kinh tuyến Monte/Kinh tuyến West-East \(180^\circ\) đi qua giữa khu vực giờ số 12 ở Thái Bình Dương được lấy làm đường chuyển ngày quốc tế. (0,25đ)
- Nếu đi từ phía tây sang phía đông qua kinh tuyến \(180^\circ\) sẽ lùi lại một ngày lịch; ngược lại, nếu đi từ phía đông sang phía tây qua kinh tuyến này sẽ tăng thêm một ngày lịch để phù hợp với thời gian nơi đến. Trên thực tế, đường chuyển ngày quốc tế không phải là đường thẳng mà thay đổi theo biên giới quốc gia. (0,25đ)
- Đảo Đai-ô-min Lớn (thuộc Nga) nằm ở phía tây đường chuyển ngày quốc tế nên có giờ (và ngày) đến sớm hơn so với đảo Đai-ô-min nhỏ (thuộc Hoa Kỳ) nằm ở phía đông đường chuyển ngày quốc tế. (0,25đ)
b) Ảnh hưởng của nguồn cung cấp nước sông và biến đổi khí hậu (2,0 điểm):
* Ảnh hưởng đến chế độ nước sông:
- Nguồn cung cấp nước chủ yếu cho sông ngòi gồm: chế độ mưa, băng tuyết, nước ngầm.
- Chế độ mưa: Ở miền khí hậu nóng hoặc những nơi địa hình thấp của khu vực khí hậu ôn đới, nguồn cung cấp nước chủ yếu là nước mưa nên chế độ nước sông ở từng nơi phụ thuộc vào sự phân bố lượng mưa trong năm của nơi đó. (0,25đ)
- Nước ngầm: Ở những vùng đất, đá thấm nước nhiều, nước ngầm có vai trò đáng kể trong việc điều hòa chế độ nước sông. (0,25đ)
- Băng tuyết tan: Ở miền ôn đới lạnh và những nơi sông bắt nguồn từ núi cao, nước sông đều do băng tuyết tan cung cấp. Mùa xuân đến, khi nhiệt độ lên cao, băng tuyết tan, sông được cung cấp nhiều nước. (0,25đ)
- Hệ thống sông có nhiều nguồn cung cấp nước thì chế độ nước sông diễn biến phức tạp. (0,25đ)
* Tác động của biến đổi khí hậu đến tài nguyên nước ngọt:
- Nguồn nước ngọt giảm sút: biến đổi khí hậu làm tốc độ tan băng nhanh sẽ làm giảm trữ lượng nước ngọt ở nhiều vùng lãnh thổ. (0,25đ)
- Mặn hóa ở đồng bằng ven biển: mực nước biển dâng dẫn tới hiện tượng xâm nhập mặn vào sâu trong lục địa nhờ hệ thống dòng chảy và nước ngầm dẫn tới suy giảm trữ lượng, chất lượng nguồn nước. (0,25đ)
- Tăng nguy cơ ô nhiễm nguồn nước. (0,25đ)
- Giảm khả năng dự báo nguồn nước: thiên tai, diễn biến thời tiết thất thường (gia tăng các đợt mưa lớn) làm nguồn nước ngọt phân hóa sâu sắc theo thời gian và không gian. (0,25đ)
a) Anh/Chị hãy phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến ngành tài chính ngân hàng.
b) Giải thích tại sao các tổ chức quốc tế như Quỹ tiền tệ quốc tế (IMF), Ngân hàng thế giới (WB) ngày càng có vai trò quan trọng trong sự phát triển kinh tế toàn cầu và đời sống kinh tế - xã hội của các quốc gia?
a) Các nhân tố ảnh hưởng đến ngành tài chính ngân hàng (1,0 điểm):
- Sự phát triển của nền kinh tế là cơ sở để tạo lập và sử dụng quỹ tiền tệ, đáp ứng nhu cầu chi tiêu hoặc tích luỹ tiền tệ của mọi chủ thể trong xã hội. (0,25đ)
- Các đặc điểm dân cư, mức sống, quần cư,… ảnh hưởng đến qui mô, phân bố của các cơ sở giao dịch tài chính ngân hàng. (0,25đ)
- Khoa học - công nghệ (phổ biến ngân hàng điện tử, ví điện tử, AI,…) ảnh hưởng đến sự phát triển và phân bố của tài chính ngân hàng. (0,25đ)
- Chính sách tài chính (tiền tệ, lãi suất, tỉ giá,…) ảnh hưởng đến sự phát triển và hiệu quả của ngành. (0,25đ)
b) Vai trò của các tổ chức quốc tế IMF, WB (1,0 điểm):
* Đối với kinh tế toàn cầu:
- Thúc đẩy hợp tác tiền tệ toàn cầu, bảo đảm sự ổn định tài chính (hệ thống tỉ giá, hệ thống thanh toán toàn cầu). (0,25đ)
- Phát triển thương mại quốc tế, tăng trưởng kinh tế bền vững. (0,25đ)
* Đối với kinh tế - xã hội các quốc gia:
- Hỗ trợ tài chính – kĩ thuật giúp các quốc gia ổn định, thúc đẩy sản xuất phát triển; mở rộng thị trường tiêu thụ, tạo cơ hội thu hút vốn đầu tư, công nghệ và kinh nghiệm quản lý, nâng cao sức cạnh tranh nền kinh tế; tham gia sâu vào toàn cầu hóa. (0,25đ)
- Góp phần giải quyết việc làm, giảm nghèo,… (0,25đ)
a) Phân tích đặc điểm nhiệt đới ẩm gió mùa của đất ở nước ta.
b) Anh/Chị hãy giải thích tại sao hiện tượng sạt lở đất ở các khu vực đồi núi nước ta ngày càng gia tăng? Để phòng chống và hạn chế thiệt hại do sạt lở đất ở nước ta, cần có những biện pháp nào?
a) Đặc điểm nhiệt đới ẩm gió mùa của đất ở nước ta (1,5 điểm):
- Quá trình feralit là quá trình hình thành đất đặc trưng: Trong điều kiện nhiệt ẩm cao, quá trình phong hóa diễn ra với cường độ mạnh, tạo nên một lớp đất dày. Mưa nhiều rửa trôi các chất badơ dễ tan (\(Ca^{2+}\), \(Mg^{2+}\), \(K^+\)) làm đất chua, đồng thời có sự tích tụ ôxit sắt (\(Fe_2O_3\)) và ôxit nhôm (\(Al_2O_3\)) tạo ra đất màu đỏ vàng. (0,5đ)
- Đất feralit là loại đất chính ở vùng đồi núi nước ta: Chiếm trên 60% diện tích đất tự nhiên. Đất chua, nghèo mùn, nhiều sét, màu đỏ vàng do có nhiều hợp chất sắt, nhôm. (0,5đ)
- Quá trình bóc mòn, rửa trôi diễn ra mạnh ở đồi núi dốc, đồng thời quá trình vận chuyển và bồi tụ hình thành đất phù sa sông màu mỡ ở đồng bằng. (0,5đ)