Tài liệu tuyển chọn đề thi lập đội tuyển tham dự kỳ thi chọn học sinh giỏi quốc gia THPT năm học 2025 - 2026 môn Địa lí của Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Quảng Ninh. Đề thi gồm 7 câu hỏi tự luận nhằm kiểm tra toàn diện kiến thức địa lí tự nhiên, địa lí kinh tế - xã hội Việt Nam và thế giới cùng kỹ năng phân tích bảng số liệu.
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TỈNH QUẢNG NINH - ĐỀ THI LẬP ĐỘI TUYỂN HSG QUỐC GIA 2025 - 2026
Câu 1 (3,0 điểm)
a) Cho đoạn thông tin sau:
Hòn đảo Đai-ô-min Lớn (Big Diomede) nằm trong vùng eo biển Bering thuộc Liên Bang Nga. Đảo Đai-ô-min Nhỏ (Little Diomede) thuộc quần đảo Diomede ở eo biển Bering, là một phần của tiểu bang Alaska, Hoa Kỳ. Hai hòn đảo này thuộc Thái Bình Dương nổi tiếng là hai trong số ít những nơi con người có thể du hành ngược thời gian. Du khách đứng từ đảo Đai-ô-min Lớn và nhìn sang Đai-ô-min Nhỏ có thể thấy “ngày hôm qua” và ngược lại.
Anh/Chị hãy cho biết vì sao có sự chênh lệch thời gian ở hai hòn đảo?
b) Nguồn cung cấp nước sông có ảnh hưởng như thế nào đến chế độ nước sông? Phân tích tác động của biến đổi khí hậu đến tài nguyên nước ngọt trên Trái Đất.
a) Cho đoạn thông tin sau:
Hòn đảo Đai-ô-min Lớn (Big Diomede) nằm trong vùng eo biển Bering thuộc Liên Bang Nga. Đảo Đai-ô-min Nhỏ (Little Diomede) thuộc quần đảo Diomede ở eo biển Bering, là một phần của tiểu bang Alaska, Hoa Kỳ. Hai hòn đảo này thuộc Thái Bình Dương nổi tiếng là hai trong số ít những nơi con người có thể du hành ngược thời gian. Du khách đứng từ đảo Đai-ô-min Lớn và nhìn sang Đai-ô-min Nhỏ có thể thấy “ngày hôm qua” và ngược lại.
Anh/Chị hãy cho biết vì sao có sự chênh lệch thời gian ở hai hòn đảo?
b) Nguồn cung cấp nước sông có ảnh hưởng như thế nào đến chế độ nước sông? Phân tích tác động của biến đổi khí hậu đến tài nguyên nước ngọt trên Trái Đất.
Câu 2 (2,0 điểm)
“Trong thời đại hội nhập, càng nhiều doanh nghiệp được thành lập, hoạt động của ngành tài chính ngân hàng càng đóng vai trò quan trọng và dễ dàng khẳng định được vị thế của mình trong nền kinh tế của mỗi quốc gia.”
Anh/Chị hãy phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến ngành tài chính ngân hàng. Giải thích tại sao các tổ chức quốc tế như Quỹ tiền tệ quốc tế (IMF), Ngân hàng thế giới (WB) ngày càng có vai trò quan trọng trong sự phát triển kinh tế toàn cầu hóa và đời sống kinh tế - xã hội của các quốc gia?
“Trong thời đại hội nhập, càng nhiều doanh nghiệp được thành lập, hoạt động của ngành tài chính ngân hàng càng đóng vai trò quan trọng và dễ dàng khẳng định được vị thế của mình trong nền kinh tế của mỗi quốc gia.”
Anh/Chị hãy phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến ngành tài chính ngân hàng. Giải thích tại sao các tổ chức quốc tế như Quỹ tiền tệ quốc tế (IMF), Ngân hàng thế giới (WB) ngày càng có vai trò quan trọng trong sự phát triển kinh tế toàn cầu hóa và đời sống kinh tế - xã hội của các quốc gia?
Câu 3 (3,0 điểm)
a) Phân tích đặc điểm nhiệt đới ẩm gió mùa của đất ở nước ta.
b) Việt Nam là quốc gia chịu ảnh hưởng của nhiều thiên tai. Trong bối cảnh hiện nay, thiên tai xảy ra ngày càng thường xuyên, cường độ mạnh và khó dự báo hơn.
Anh/Chị hãy giải thích tại sao hiện tượng sạt lở đất ở các khu vực đồi núi nước ta ngày càng gia tăng? Để phòng chống và hạn chế thiệt hại do sạt lở đất ở nước ta, cần có những biện pháp nào?
a) Phân tích đặc điểm nhiệt đới ẩm gió mùa của đất ở nước ta.
b) Việt Nam là quốc gia chịu ảnh hưởng của nhiều thiên tai. Trong bối cảnh hiện nay, thiên tai xảy ra ngày càng thường xuyên, cường độ mạnh và khó dự báo hơn.
Anh/Chị hãy giải thích tại sao hiện tượng sạt lở đất ở các khu vực đồi núi nước ta ngày càng gia tăng? Để phòng chống và hạn chế thiệt hại do sạt lở đất ở nước ta, cần có những biện pháp nào?
Câu 4 (3,0 điểm)
a) Cho bảng số liệu:
Dựa vào bảng số liệu và kiến thức đã học, anh/chị hãy so sánh tổng lượng bức xạ giữa Hà Nội và Cần Thơ.
b) Phân tích vai trò của gió mùa Đông Bắc tới sự phân hóa đa dạng của thiên nhiên nước ta.
a) Cho bảng số liệu:
TỔNG LƯỢNG BỨC XẠ CÁC ĐỊA ĐIỂM
(Đơn vị: kcal/cm2/tháng)
| Tháng | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Hà Nội | 5,6 | 5,2 | 6,2 | 8,6 | 14,2 | 14,1 | 15,2 | 13,8 | 12,5 | 10,8 | 8,7 | 7,9 |
| Cần Thơ | 12,8 | 13,3 | 15,7 | 14,4 | 12,1 | 10,9 | 12,3 | 11,2 | 10,8 | 10,5 | 10,8 | 11,8 |
Dựa vào bảng số liệu và kiến thức đã học, anh/chị hãy so sánh tổng lượng bức xạ giữa Hà Nội và Cần Thơ.
b) Phân tích vai trò của gió mùa Đông Bắc tới sự phân hóa đa dạng của thiên nhiên nước ta.
Câu 5 (3,0 điểm)
a) Cơ cấu dân số theo sinh học có tác động như thế nào đến sự phát triển kinh tế - xã hội ở nước ta?
b) Giải thích tại sao tỉ lệ lao động phi nông nghiệp ở nước ta ngày càng nâng cao? Việc đẩy mạnh đào tạo nghề cho lao động có ý nghĩa như thế nào đối với phát triển kinh tế - xã hội ở nông thôn nước ta?
a) Cơ cấu dân số theo sinh học có tác động như thế nào đến sự phát triển kinh tế - xã hội ở nước ta?
b) Giải thích tại sao tỉ lệ lao động phi nông nghiệp ở nước ta ngày càng nâng cao? Việc đẩy mạnh đào tạo nghề cho lao động có ý nghĩa như thế nào đối với phát triển kinh tế - xã hội ở nông thôn nước ta?
Câu 6 (3,0 điểm)
a) Dựa vào bảng số liệu và kiến thức đã học, anh/chị hãy nhận xét và giải thích sự phát triển ngành viễn thông ở nước ta giai đoạn 2010 – 2023.
b) Logistics là ngành dịch vụ đảm nhiệm việc vận chuyển, lưu kho, phân phối và quản lý dòng chảy hàng hóa từ nơi sản xuất đến tay người tiêu dùng. Đây là “xương sống” giúp thương mại và sản xuất vận hành trơn tru; đưa hoạt động xuất nhập khẩu trở thành điểm sáng trong bức tranh kinh tế Việt Nam.
Anh/Chị hãy giải thích tại sao hiện nay trị giá xuất, nhập khẩu hàng hóa nước ta tăng nhanh? Phân tích tác động ngành logistics đến hoạt động ngoại thương ở nước ta.
a) Dựa vào bảng số liệu và kiến thức đã học, anh/chị hãy nhận xét và giải thích sự phát triển ngành viễn thông ở nước ta giai đoạn 2010 – 2023.
MỘT SỐ CHỈ SỐ PHÁT TRIỂN NGÀNH VIỄN THÔNG NƯỚC TA GIAI ĐOẠN 2010 – 2023
| Chỉ tiêu | 2010 | 2015 | 2020 | 2023 |
|---|---|---|---|---|
| Doanh thu dịch vụ viễn thông (nghìn tỉ đồng) | 177,8 | 284,0 | 321,2 | 344,4 |
| Số thuê bao điện thoại (triệu thuê bao) - Trong đó: Di động | 125,9 111,6 | 129,4 123,9 | 126,8 123,6 | 126,4 124,1 |
| Số thuê bao internet băng rộng cố định (triệu thuê bao) | 3,7 | 7,6 | 16,6 | 22,8 |
b) Logistics là ngành dịch vụ đảm nhiệm việc vận chuyển, lưu kho, phân phối và quản lý dòng chảy hàng hóa từ nơi sản xuất đến tay người tiêu dùng. Đây là “xương sống” giúp thương mại và sản xuất vận hành trơn tru; đưa hoạt động xuất nhập khẩu trở thành điểm sáng trong bức tranh kinh tế Việt Nam.
Anh/Chị hãy giải thích tại sao hiện nay trị giá xuất, nhập khẩu hàng hóa nước ta tăng nhanh? Phân tích tác động ngành logistics đến hoạt động ngoại thương ở nước ta.
Câu 7 (3,0 điểm)
a) Phân tích việc khai thác thế mạnh lâm nghiệp ở Bắc Trung Bộ. Hãy cho biết mối quan hệ giữa lâm nghiệp và phát triển bền vững ở Bắc Trung Bộ.
b) Giải thích sự khác nhau về phát triển ngành dịch vụ giữa Đồng bằng sông Hồng và Đồng bằng sông Cửu Long.
a) Phân tích việc khai thác thế mạnh lâm nghiệp ở Bắc Trung Bộ. Hãy cho biết mối quan hệ giữa lâm nghiệp và phát triển bền vững ở Bắc Trung Bộ.
b) Giải thích sự khác nhau về phát triển ngành dịch vụ giữa Đồng bằng sông Hồng và Đồng bằng sông Cửu Long.