Tóm tắt nội dung: Tài liệu trích xuất trang đầu tiên đề thi lập đội tuyển chọn học sinh giỏi quốc gia THPT năm học 2025 - 2026 môn Sinh học của Sở GD&ĐT tỉnh Quảng Ninh. Nội dung trọng tâm bao gồm các bài toán sinh học tế bào về cơ chế vận chuyển ion màng tế bào viền dạ dày và cơ chế dịch mã, vận chuyển protein xuyên màng qua hệ thống microsome.
KỲ THI LẬP ĐỘI TUYỂN TỈNH DỰ THI CHỌN HSG QUỐC GIA THPT NĂM HỌC 2025 - 2026
Môn thi: SINH HỌC (Ngày thi thứ nhất)
Thời gian làm bài: 180 phút (không kể thời gian phát đề)
Câu 1 (1,5 điểm)
Tế bào viền ở dạ dày bài tiết HCl qua bơm chuyên biệt nằm trên màng đỉnh. Hình 1.1 mô tả cơ chế bài tiết acid ( \(\text{H}^+\)) của tế bào viền bao gồm một chuỗi các trao đổi chất hoá học qua màng đáy, mà cuối cùng là sự trao đổi tích cực giữa \(\text{H}^+\) và \(\text{K}^+\) qua màng đỉnh vào lòng ống nhờ bơm \(\text{H}^+ - \text{K}^+ - \text{ATPase}\).
Dưới tác động của các kích thích gây tiết dịch vị, tế bào viền sẽ có sự thay đổi tốc độ trao đổi các ion. Các đường cong A, B, C, D trong Hình 1.2 mô tả sự thay đổi nồng độ ion liên quan đến tốc độ trao đổi ion tại màng đỉnh tế bào viền của 4 trong các ion: \(\text{Na}^+\); \(\text{Cl}^-\); \(\text{K}^+\); \(\text{H}^+\); \(\text{HCO}_3^-\). Hãy xác định mỗi đường cong A, B, C, D trong Hình 1.2 mô tả sự thay đổi nồng độ của ion nào trong các ion trên? Giải thích.
Câu 2 (1,5 điểm)
Trong một nghiên cứu in vitro về dịch mã và vận chuyển prepromelittin - protein trong tuyến nọc độc của ong chúa, một mẫu thí nghiệm (Mẫu 1) được thiết kế gồm mRNA mã hóa prepromelittin, \(^{35}\text{S-methionine}\) và các thành phần cần thiết cho dịch mã. Các mẫu từ 2 đến 8 có thành phần tương tự mẫu 1 và được bổ sung như sau:
- Mẫu 2: microsome (túi kín nhỏ có tính chất hóa sinh và khả năng chuyển vị protein như ER).
- Mẫu 3: microsome được xử lí bằng \(\text{CaCl}_2\) và nuclease.
- Mẫu 4: microsome được xử lí bằng \(\text{CaCl}_2\), nuclease và phân tử nhận biết tín hiệu (SRP).
- Mẫu 5: microsome và protease sau khi protein được tổng hợp.
- Mẫu 6: microsome và protease sau khi protein được tổng hợp và Triton X-100 (một chất tẩy rửa).
- Mẫu 7: microsome và N-ethylmaleimide (một chất ức chế thụ thể SRP).
- Mẫu 8: sau khi tổng hợp protein bổ sung microsome và cycloheximide (một chất ức chế dịch mã) rồi ủ thêm.
Các mẫu được phân tích bằng điện di trên gel SDS-polyacrylamide và phân tích bằng phương pháp phóng xạ tự chụp (Hình 2).
a) Giải thích kết quả thí nghiệm.
b) Dựa vào kết quả thí nghiệm, giải thích hoạt động của SRP trong quá trình vận chuyển prepromelittin.